Μετάβαση στο περιεχόμενο

IBAN

Από
Δημοσιεύθηκε

Το IBAN σχεδιάστηκε για να μειώσει τις διασυνοριακές πληρωμές που καταλήγουν σε λάθος λογαριασμό, δίνοντας σε κάθε λογαριασμό μία ενιαία μορφή που ελέγχεται. Στην ΕΕ κάθε τραπεζικός λογαριασμός που δέχεται πληρωμές σε ευρώ έχει IBAN, και το ίδιο νούμερο εξυπηρετεί τις πληρωμές μέσα στη χώρα και στο εξωτερικό.

Πώς είναι φτιαγμένο ένα IBAN

Κάθε IBAN έχει τρία μέρη:

  1. Κωδικός χώρας: δύο γράμματα κατά το πρότυπο ISO, για παράδειγμα GR, CY ή DE.
  2. Ψηφία ελέγχου: δύο ψηφία που υπολογίζονται από το υπόλοιπο του αριθμού.
  3. Βασικός αριθμός τραπεζικού λογαριασμού (BBAN): μια εθνική μορφή που αναγνωρίζει την τράπεζα, συχνά το κατάστημα, και τον λογαριασμό.
Μέρος Μήκος Τι δείχνει
Κωδικός χώρας 2 γράμματα Τη χώρα όπου τηρείται ο λογαριασμός
Ψηφία ελέγχου 2 ψηφία Αν ο αριθμός έχει πληκτρολογηθεί σωστά
BBAN έως 30 χαρακτήρες Την τράπεζα, το κατάστημα και τον λογαριασμό

Οι επιτρεπτοί χαρακτήρες είναι τα ψηφία 0-9 και τα κεφαλαία λατινικά γράμματα A-Z. Το συνολικό μήκος φτάνει τους 34 χαρακτήρες και ορίζεται ανά χώρα, οπότε ένα ελληνικό, ένα κυπριακό και ένα γερμανικό IBAN δεν έχουν το ίδιο μήκος. Σε έντυπη μορφή γράφεται σε ομάδες των τεσσάρων χαρακτήρων. Σε ηλεκτρονική μορφή γράφεται χωρίς κενά. Την εθνική μορφή την ορίζει κάθε χώρα: για την Ελλάδα σημείο αναφοράς είναι η Τράπεζα της Ελλάδος και η τράπεζα που τηρεί τον λογαριασμό.

Πώς τα ψηφία ελέγχου πιάνουν τα λάθη

Για να ελέγξετε ένα IBAN, μεταφέρετε τους τέσσερις πρώτους χαρακτήρες στο τέλος, αντικαθιστάτε κάθε γράμμα με αριθμό (A = 10, B = 11 έως Z = 35) και διαιρείτε τον αριθμό που προκύπτει με το 97. Ένα έγκυρο IBAN αφήνει υπόλοιπο 1.

Ο έλεγχος αυτός πιάνει κάθε λάθος σε έναν μόνο χαρακτήρα: αν αλλάξετε ένα ψηφίο, το υπόλοιπο σταματά να είναι 1 και ο αριθμός απορρίπτεται. Το ίδιο ισχύει αν μπερδέψετε τη σειρά δύο διπλανών ψηφίων. Μπορείτε να κάνετε τον υπολογισμό με τον ελεγκτή IBAN.

Το IBAN στους κανόνες πληρωμών της ΕΕ

Για τις πληρωμές σε ευρώ, ο SEPA στηρίζεται στα IBAN. Το δίκαιο της ΕΕ απαγορεύει σε πληρωτή ή δικαιούχο να απαιτεί λογαριασμό σε συγκεκριμένο κράτος μέλος, εφόσον ο λογαριασμός είναι προσβάσιμος μέσω SEPA. Ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/886 πρόσθεσε την επαλήθευση του δικαιούχου: πριν εγκρίνετε ένα έμβασμα σε ευρώ, η τράπεζά σας ελέγχει αν το όνομα που δώσατε ταιριάζει με τον δικαιούχο του IBAN και σας ειδοποιεί αν δεν ταιριάζει.

Παράδειγμα

Τιμολογείτε πελάτη στην Ολλανδία για 1.800 EUR και δίνετε το IBAN σας. Το λογιστήριό του πληκτρολογεί ένα ψηφίο λάθος. Το τραπεζικό του πρόγραμμα επισημαίνει τον αριθμό επειδή ο έλεγχος αποτυγχάνει, και η ομάδα τον διορθώνει. Αν είχαν αντιγράψει κατά λάθος ένα άλλο, έγκυρο IBAN, τα ψηφία ελέγχου δεν θα βοηθούσαν. Ο έλεγχος του ονόματος του δικαιούχου μπορεί τότε να τους προειδοποιήσει πριν επιβεβαιώσουν.

Συνηθισμένες παρανοήσεις

  • Το IBAN δεν είναι απόδειξη ταυτότητας. Αναγνωρίζει έναν λογαριασμό, όχι τον κάτοχό του.
  • Η χώρα του IBAN είναι εκεί όπου τηρείται ο λογαριασμός, όχι η υπηκοότητα του κατόχου.
  • Δεν έχουν όλοι οι λογαριασμοί IBAN. Οι λογαριασμοί σε δολάρια σε τράπεζες των ΗΠΑ χρησιμοποιούν routing number και αριθμό λογαριασμού.

Συχνές ερωτήσεις

Πόσους χαρακτήρες έχει ένα IBAN;

Έως 34, και το μήκος ορίζεται ανά χώρα. Τα δύο πρώτα γράμματα είναι ο κωδικός χώρας, ακολουθούν δύο ψηφία ελέγχου και μετά ο εθνικός αριθμός λογαριασμού, που αναγνωρίζει την τράπεζα, συχνά το κατάστημα και τον λογαριασμό. Το ελληνικό IBAN ξεκινά με GR.

Ποια η διαφορά ανάμεσα σε IBAN και BIC ή SWIFT;

Το IBAN αναγνωρίζει έναν λογαριασμό. Το BIC, γνωστό και ως κωδικός SWIFT, αναγνωρίζει μια τράπεζα. Για εμβάσματα σε ευρώ μέσα στον SEPA αρκεί το IBAN, ενώ ορισμένα διεθνή εμβάσματα εκτός SEPA ζητούν και το BIC.

Μπορεί μια εταιρεία να αρνηθεί πληρωμή σε IBAN άλλης χώρας της ΕΕ;

Για εμβάσματα σε ευρώ μέσα στην ΕΕ, όχι. Το άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 260/2012 ορίζει ότι ο πληρωτής δεν μπορεί να απαιτεί το κράτος μέλος στο οποίο τηρείται ο λογαριασμός του δικαιούχου, εφόσον ο λογαριασμός είναι προσβάσιμος.

Έχουν IBAN οι λογαριασμοί σε δολάρια;

Οι λογαριασμοί στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν χρησιμοποιούν IBAN. Οι πληρωμές σε δολάρια προς αυτούς γίνονται με ACH ή με έμβασμα, χρησιμοποιώντας routing number και αριθμό λογαριασμού.

Αποδεικνύει ένα έγκυρο IBAN ότι ο λογαριασμός ανήκει στο σωστό πρόσωπο;

Όχι. Τα ψηφία ελέγχου πιάνουν μόνο λάθη πληκτρολόγησης. Για τα εμβάσματα σε ευρώ, ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/886 υποχρεώνει την τράπεζα του πληρωτή να προσφέρει έλεγχο αντιστοίχισης του ονόματος του δικαιούχου με το IBAN.

Πηγές

  1. Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 260/2012 για τις τεχνικές απαιτήσεις για τα εμβάσματα και τις άμεσες χρεώσεις σε ευρώ
  2. Κανονισμός (ΕΕ) 2024/886 για τα άμεσα εμβάσματα σε ευρώ
  3. Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα: Ενιαίος Χώρος Πληρωμών σε Ευρώ (SEPA)
  4. Τράπεζα της Ελλάδος

Σχετικά

Περισσότεροι όροι